Moja styczno\u015b\u0107 z kinem litewskim rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 mniej wi\u0119cej dziesi\u0119\u0107 lat temu od zapoznania si\u0119 z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Sharunasa Bartasa, Audriusa Stonysa i Valdasa Navasaitisa - filar\u00f3w Kinemy, pierwszego niezale\u017cnego prawnie i artystycznie litewskiego studia filmowego za\u0142o\u017conego u schy\u0142ku Zwi\u0105zku Radzieckiego w 1989 roku. Wraz z odzyskaniem przez Litw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, na map\u0119 kina \u015bwiatowego wkroczy\u0142a uzdolniona generacja litewskich tw\u00f3rc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W ostatnich kilku latach litewskie filmy kr\u00f3tkometra\u017cowe zdoby\u0142y uznanie na arenie mi\u0119dzynarodowej. A nowe pokolenie re\u017cyser\u00f3w daje nadziej\u0119 na rozkwit tej kinematografii. Warto si\u0119 temu przygl\u0105da\u0107, lecz najpierw pozna\u0107 kierunki rozwoju m\u0142odego kina litewskiego.<\/p>\n\n\n\n
W tym celu zdecydowa\u0142em si\u0119 na stworzenie autorskiego programu kuratorskiego podczas pierwszej edycji Tramway Film Festival. Jak wskazuje praktyka festiwalowa, jednog\u0142o\u015bne podejmowanie decyzji pozwala na zachowanie wi\u0119kszej sp\u00f3jno\u015bci programowej. Moim zamierzeniem by\u0142o pokazanie spektrum wyraz\u00f3w artystycznych, zgodnych z ide\u0105 festiwalu, a wi\u0119c wizji i odwagi tw\u00f3rczej oraz wzajemnego przenikania si\u0119 kina fabularnego i eksperymentalnego.<\/p>\n\n\n\n
Po\u015br\u00f3d wybranych film\u00f3w znajdziemy te, kt\u00f3rych premiery \u015bwiatowe odby\u0142y si\u0119 na najwi\u0119kszych festiwalach filmowych. Dokonuj\u0105c selekcji, nie sugerowa\u0142em si\u0119 jednak nagrodami i innymi festiwalami. Nie chc\u0119, \u017ceby Tramway Film Festival by\u0142 kopi\u0105, lecz \u017ceby porusza\u0142 si\u0119 po samodzielnie wybudowanych torach i odkrywa\u0142 nowe talenty.<\/p>\n\n\n\n
Wybrane filmy, z wyj\u0105tkiem jednego, zosta\u0142y zrealizowane w latach 2019 \u2013 2023. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich powsta\u0142a niezale\u017cnie, ju\u017c po zako\u0144czeniu edukacji. Dwa prezentowane filmy studenckie powsta\u0142y w Litewskiej Akademii Muzyki i Teatru w Wilnie.<\/p>\n\n\n\n
Spogl\u0105daj\u0105c na list\u0119 wybranych film\u00f3w, znajdziemy tutaj zar\u00f3wno bardzo intensywne kino narracyjne, poetyckie pejza\u017ce ludzkiej duszy, jak r\u00f3wnie\u017c kino eksperymentalne. Tematyka podejmowana przez m\u0142odych litewskich tw\u00f3rc\u00f3w jest bardzo r\u00f3\u017cnorodna. Od zmagania si\u0119 z dziedzictwem postsowieckim i kina drogi poruszaj\u0105cego si\u0119 w mroku samotno\u015bci i poszukiwaniu porozumienia mi\u0119dzypokoleniowego, przez egzystencjaln\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 w g\u0142\u0105b ludzkiej duszy z zacieraniem si\u0119 granicy mi\u0119dzy \u017cywymi i umar\u0142ymi, a\u017c do relacji cz\u0142owieka ze \u015brodowiskiem i przyrod\u0105 przez ws\u0142uchiwanie si\u0119 w cykle natury i mity greckie.<\/p>\n\n\n\n
Pragn\u0119 bardzo podzi\u0119kowa\u0107 Lithuanian Shorts, a w szczeg\u00f3lno\u015bci Gabriel\u0117 Cegialyt\u0117, za wielk\u0105 pomoc, a tak\u017ce wszystkim litewskim re\u017cyserom, kt\u00f3rych filmy obejrza\u0142em. By\u0142a to niezwykle interesuj\u0105ca podr\u00f3\u017c.<\/p>\n\n\n\n
Bartosz Reetz<\/strong>, pomys\u0142odawca i dyrektor artystyczny Tramway Film Festival<\/p>\n\n\n\n Od kilku lat litewskie filmy kr\u00f3tkometra\u017cowe prze\u017cywaj\u0105 z\u0142ot\u0105 er\u0119. Nowa fala wyj\u0105tkowo utalentowanych filmowc\u00f3w zyska\u0142a mi\u0119dzynarodowe uznanie, prezentuj\u0105c swoje dzie\u0142a na cenionych festiwalach, takich jak Cannes, Berlinale czy Wenecja. Dziewi\u0119\u0107 wybranych litewskich film\u00f3w kr\u00f3tkometra\u017cowych stanowi przyk\u0142ad \u015bmia\u0142ego eksperymentowania i ducha przesuwania granic wschodz\u0105cych talent\u00f3w, a tak\u017ce ich wyj\u0105tkowego g\u0142osu artystycznego.<\/p>\n\n\n\n Gabriel\u0117 Cegialyt\u0117<\/strong>, project manager w Lithuanian Shorts, dyrektor Vilnius Short Film Festival<\/p>\n\n\n\n Lista film\u00f3w wybranych do sekcji pozakonkursowej Focus on Lithuania:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Alizava | Andrius \u017demaitis<\/strong> | Litwa | 2021 | 39' | polska premiera
Cherries | Vytautas Katkus<\/strong> | Litwa | 2022 | 15'
Dummy | Laurynas Barei\u0161a<\/strong> | Litwa | 2020 | 13'
Ieva | Domas Petronis, Vytautas<\/strong> Plukas <\/strong>| Litwa | 2021 | 14' | polska premiera
I Put On the Ivy Crown | Emilija Noreikait\u0117<\/strong> | Litwa | 2019 | 7' | polska premiera
The Bearers of Memories | Migl\u0117 Kri\u017einauskait\u0117-Bernotien\u0117<\/strong> | Litwa | 2020 | 13' | polska premiera
The Fall | Egl\u0117 Razumait\u0117<\/strong> | Litwa | 2023 | 22' | polska premiera
The Noisemaker | Karolis Kaupinis<\/strong> | Litwa, Szwecja | 2014 | 15'
Through Gloom | Arnas Bal\u010di\u016bnas<\/strong> | Litwa | 2022 | 17' | polska premiera<\/p>\n\n\n\n